Persbericht KU Leuven - 1 oktober 2018

De Amerikaanse kankeronderzoeker James P. Allison, sinds vorig jaar eredoctor aan de KU Leuven, ontvangt dit jaar samen met de Japanner Tasuku Honjo de Nobelprijs voor Geneeskunde. Ze krijgen de prijs, goed voor zo’n 870.000 euro, voor de ontwikkeling van een baanbrekende kankertherapie, de immune checkpoint therapy.

Allison is verbonden aan de Universiteit van Texas, en is één van de grondleggers van immuuntherapie, een veelbelovende vorm van behandeling die vandaag al gebruikt wordt bij ‘moeilijke’ kankers als longkanker en huidkanker.

In 2017 ontving Allison samen met collega-immunoloog Carl June een eredoctoraat van de KU Leuven. “Immunologen zijn decennialang beschouwd als wat we in de VS snake oil salesmen noemen, mensen die beweren een magisch medicijn te hebben dat in werkelijkheid niets voorstelt”, zei Allison in een Campuskrant-interview naar aanleiding van het eredoctoraat. Dat ongeloof verdween de voorbije jaren razendsnel: Allison en zijn collega’s genazen kankerpatiënten op zo’n miraculeuze manier dat iedereen moest toegeven dat ze een revolutie ontketend hadden in de strijd tegen de ziekte.

Centraal in die revolutie is de rol van T-cellen, die cruciaal zijn voor ons immuunsysteem omdat ze indringers herkennen en aanvallen. Allison en zijn team ontdekten het ‘gaspedaal’ daarvoor: een molecule die het immuunsysteem kan activeren. De T-cellen gaan zich daardoor honderdduizenden keren delen en als soldaten de vijandelijke cellen aanvallen.

“Maar het immuunsysteem heeft ook een rem nodig, wil je vermijden dat het in overdrive gaat en je uiteindelijk de dood in jaagt”, aldus Allison. “Die rem vonden we in 1995: de CTLA-4-molecule. Later volgde nog PD-1 (waarvoor collega-Nobelprijswinnaar Tasuku Honjo pionierswerk verrichtte – red.). Vandaag gebruiken we antilichamen die de afremacties van CTLA-4 en PD-1 tijdelijk blokkeren zodat de soldaten de kanker te lijf blijven gaan.”

Lees het volledige persbericht op de nieuwssite van de KU Leuven.